અય અલી (અ.સ.) તમારૂં મકામ કઅબા જેવું છે. લોકો તેની ઝિયારત માટે જાય છે, તે લોકો પાસે જતું નથી
પવિત્ર પયગમ્બર (સ.અ.વ.)ના ઝમાનામાં અમો મુનાફિકોઓને ઓળખી શકતા ન હતા સિવાય કે અલી (અ.સ.) પ્રત્યેના બુગ્ઝ અને આપ (અ.સ.) ના ફ્રરઝંદો પ્રત્યેના બુગ્ઝ થકી
અય અલી! તમે જન્નતમાં હશો અને તેના બંને છેડાઓના માલિક હશો
હું ઈલ્મનો ખઝાનો છું અને અલી (અ.સ.) તેની ચાવી. છે. જેને પણ ખઝાનો જોઈતો હોય તેણે તેની ચાવી તરફ જવું જોઈએ
શૈખુલ ઈસ્લામનું જુઠાણું અને અલબાનીની કબુલાત

શૈખુલ ઈસ્લામનું જુઠાણું અને અલબાનીની કબુલાત

આજના ઝમાનામાં નાસિરૂદ્દીન અલબાનીની ગણના એહલે સુન્નતના મહાન આલિમોમાં થાય છે. તે ઘણી કિતાબોના લેખક તેમજ સંપાદક પણ છે.

તેમને ઘણું ખરૂં એમ લાગ્યા કરતુ કે હદીસોમાં અમુક ઝઈફ અને બિન ભરોસાપાત્ર રિવાયતો જોવા મળે છે. પોતાની આ નબળી કલ્પનાના લીધે તેમણે ઝઈફ રિવાયતોને જુદી પાડીને સિલસિલતુલ ‘અહાદીસો અસ્-સહીહા” ના નામથી હદીસોનો એનસાયકલોપીડીયા બનાવ્યો છે. એટલેકે તેમાં નોંધાએલી તમામ હદીસોને તેણે સહીહ ગણાવી છે.

અલબાનીના સંશોધન સાથે તેની બીજી એક કિતાબ જોવા મળે છે જેમાં તેણે આ રીતે સ્પષ્ટતા કરી છે:

હદીસે ગદીર વિષે કહે છે:

‘આ હદીસ સહીહ હદીસોમાંથી છે જે સહાબાના એક સમુહની સનદથી નકલ થઈ છે.”

(અસ્સુન્નત ઈબ્ને અબી આસિમ બા તેહકીકુલ આલબાની, ભા.૨, પાના નં. ૫૬૬)

અને સિલસિલતુલ અહાદીસુસ્સહીહમાં તેના વિષે આ પ્રમાણે લખે છે:

હદીસે ગદીર ઝયદ બિન અરકમ, સઅદ બિન અબી વક્કાસ, બુરૈદા બિન હસીબ અને અલી ઈબ્ને અબી તાલિબ (અ.સ.), અબુ અય્યુબ અન્સારી, બુરાઅ બિન આઝિબ, અબ્દુલ્લાહ બિન અબ્બાસ, અનસ બિન માલિક, અબુ સઈદ અને અબુ હુરૈરાથી નકલ થઈ છે.

વિગતો:

૧) ઝયદ બિન અરકમથી આ હદીસ પાંચ સનદથી નકલ થઈ છે. જે બધી સહીહુસ્સનદ છે:

૧) અબુ તુફ્યલે ઝયદથી વર્ણવી છે

૨) મૈમુને અબુ અબદિલ્લાહે ઝયદથી

૩) અબુ સુલૈમાન મોઅમીને ઝયદથી

૪) યહ્યા બિન જોઅદાએ ઝયદથી

૫) અતીયા ઔફીએ ઝયદથી

૨) સઅદ બિન અબી વક્કાસથી આ રિવાયત ત્રણ સનદથી નકલ થઈ છે જે સહીહુસ્સનદનો દરજ્જો ધરાવે છે.

૧) અબ્દુર-રહમાન બિન સાબિતે સઅદથી વર્ણવી છે

૨) અબ્દુલ વાહિદ બિન અયમને સઅદથી વર્ણવી છે

૩) ખૈસમા બિન અબ્દુર રહમાને સઅદથી વર્ણવી છે

૩) બુરૈદા બિન હસીબથી હદીસે ગદીર ત્રણ રીતે પહોંચી છે:

૧) ઈબ્ને અબ્બાસે બુરૈદાથી વર્ણવેલ છે

૨) ઈબ્ને બુરૈદાએ બુરૈદાથી વર્ણવેલ છે

૩) તાઉસે બુરૈદાથી વર્ણવેલ છે

૪) અને હ. અલી ઈબ્ને અબી તાલિબ (અ.સ.) થી હદીસે ગદીર ૯ રીતે વણૅન થઈ છે. જે બધીજ ‘સહીહુસ્સનદ” છે.

૧) અમ્ર બિન સઈદે હ. અલી (અ.સ.) થી

૨) ઝાદાન બિન ઉમરે હ. અલી (અ.સ.) થી

૩) સઈદ બિન વહબે હ. અલી (અ.સ.) થી

૪) ઝયદ બિન યશીઅએ હ. અલી (અ.સ.) થી

૫) શરીકે હઝરત હ. અલી (અ.સ.) થી

૬) અબ્દુર-રહેમાન બિન અબી યઅલાએ હ. અલી (અ.સ.) થી

૭) અબુ મરીયમે હ. અલી (અ.સ.) થી

૮) હ. અલી અ.સ. સાથે ઉઠવા બેસવાવાળામાંથી એક શખ્સે હ. અલી (અ.સ.) થી

૯) તલહા બિન મસરફે હ. અલી (અ.સ.) થી

૫) અને આ હદીસ અબુ અય્યુબ અન્સારીએ ફકત રિયાહ બિન હારિસથી વર્ણવેલી છે જેના તમામ રેજાલ ભરોસાપાત્ર અને વિશ્વસનીય છે.

૬) બુરાઅ બિન આઝિબની હદીસ પણ ફકત અદી બિન સાબિતથી નકલ થઈ છે જેની સનદના તમામ રેજાલ ભરોસાપાત્ર છે.

૭) અને ઈબ્ને અબ્બાસની હદીસ ઉમર બિન મયનુમથી રિવાયત થઈ છે જેની સનદ સહીહ છે.

૮) અને અનસ બિન માલિક અબુ સઈદ અને અબુ હુરૈરાની ત્રણેય હદીસો ગુમયરા બિન સઅદથી વર્ણન થઈ છે જે બધીજ સનદો ભરોસાપાત્ર છે.

નાસિરૂદ્દીન અલબાનીએ હદીસે ગદીરની વિવિધ સનદો વર્ણવ્યા પછી અને તેને સહીહ ગયા પછી જે કંઈ કહે છે તે ખુબજ ધ્યાનાકર્ષક અને વિચારવા લાયક બાબત છે.

‘આ વાતને જાણવી જોઈએ કે હદીસે ગદીર વિષે વિગતવાર ચર્ચા કરવાનો હેતુ અને તેને સહીહ સાબિત કરવાનો હેતુ એ છે કે મેં જોયું છે કે શૈખુલ ઈસ્લામ ઈબ્ને તયમીયા એ હદીસે ગદીરના પ્રથમ ભાગને ઝઈફ ગણાવ્યો છે અને બીજા ભાગ વિષે એવું ગુમાન કર્યુ છે કે તે બાતિલ છે… અને મારી નજરમાં હદીસે ગદીર વિષે શૈખુલ ઈસ્લામનો આ અભિપ્રાય અતિશ્યોકિત છે અને હદીસે ગદીરની બધીજ સનદોને એકત્ર કર્યા વગર અને તેની ઉપર ચિંતન-મનન કર્યા પહેલા હદીસના ઝઇફ હોવાનો ફેંસલો કરવો તે ઉતાવળીયો નિર્ણય છે.”

(સિલસિલતુલ અહાદીસુસ્સહીહ, હદીસ નં. ૧૭૫૦)

તારણ:

શૈખ નાસિરૂદ્દીન આલબાનીનો એ બાબતનો સ્વિકાર કે સહીહ હદીસો એકઠી થઈ જાય, ઘણાજ ઊંડા સંશોધનનું પરિણામ છે અને વળી એ વાત પણ સ્પષ્ટ થઇ ગઈ કે હદીસે ગદીરમાં કયાંય કોઈપણ પ્રકારનું જુઠાણું નથી. હવે શૈખુલ ઈસ્લામ ઈબ્ને તયમીયાનું એમ કહેવું કે પહેલો હીસ્સો ઝઈફ છે અને બીજા હીસ્સા ઉપર એવુ ગુમાન કે બાતિલ છે. આ “ઉતાવળીયો નિર્ણય છે” જે તેઓએ કરવો ન જોઈએ. અરે ભાઈ તેઓ તો જીદ પકડીને બેઠા છે કે ગમે તે ભોગે દરેક સત્યને જુઠ સાબિત કરવું. જેથી અગણિત પેઢીઓ તેમની સાથે મયદાને મેહશરમાં અઝાબને પાત્ર બની જાય અને આ દુનિયામાં પણ આ નવા ઈસ્લામનો અવાજ યહુદીઓની સાથે ભળી જાય.